Kuzey Işıkları’nı yakalamanın püf noktaları!

Kuzey Işığı fotoğraflarına bakıp da etkilenmemek, bu ışık gösterisine bir gün bizzat şahit olmanın hayalini kurmamak herhalde mümkün değil. Hazır Kuzey Kutbu’na komşu İzlanda’ya ayak basmışken bu büyülü gösteriye tanıklık etmek için gereken ipuçlarını paylaşalım!

Ayrıca İzlanda’ya gitmeden önce bilmeniz gerekenleri öğrenmek için İzlanda Gezi Rehberi yazımıza, İzlanda gezimizin gün gün rotasını merak ediyorsanız İzlanda Rotası yazımıza ve İzlanda’da katılabileceğiniz aktivite ve turlara göz atmak isterseniz İzlanda – Aktiviteler yazımıza geçiş yapabilirsiniz.

Kuzey Işıkları nedir?
Kuzey Işıkları’nı ne zaman gözlemleyebilirim?
Kuzey Işıkları’nı gözlemlemek için ne gerekli?
Kuzey Işıkları’nı nasıl fotoğraflayabilirim?

 

Genel olarak Kutup Işıkları veya Aurora olarak bilinen doğal ışık gösterileri güneşte yaşanan patlamalar sonucunda uzaya dağılan parçacıkların dünyanın manyetik alanı ile temas etmesi sonucunda oluşmakta. Uzayda çok yüksek hızda ilerleyen bu parçacıkların etkileşime girdikleri manyetik alana göre dünyanın Kuzey veya Güney Kutup Dairesi’nde oluşturdukları ışık gösterileri Aurora Borealis (Kuzey Işığı) veya Aurora Australis (Güney Işığı) olarak adlandırılmakta. Kutup ışıkları yaygın olarak yeşil renkte gözlemlenseler de renkleri güneşten gelen parçacıkların atmosferde çarpıştıkları çeşitli atomlara ve çarpışmanın gerçekleştiği yüksekliğe göre mavi, kırmızı, sarı ve pembe olarak değişiklik göstermektedir.


Sayfanın başına dön


Kuzey Işıkları aslında tüm yıl boyunca gök yüzünü süslemekte fakat ışıkları gözlemeyebilmeniz için karanlığa ihtiyacınız var. Kutuplarda yaz aylarında güneş neredeyse hiç batmadığı ve gökyüzü karanlığa bürünmediği için arktik ışıkları bu aylarda gözlemlemek mümkün olmuyor. Bu nedenle gecelerin uzun olduğu Eylül – Nisan aylarını tercih etmelisiniz. Bu aylar dışında uzun ve karanlık geceleri nedeniyle Aralık ve Ocak ayları da popüler tercihlerden biri olarak öne çıkıyor fakat Kuzey Işıkları’nı gözlemlemeniz için gereken diğer önemli etkenlerden biri olan açık, bulutsuz gökyüzünü bu aylarda yakalamak yağmur ve kar nedeniyle zor olabiliyor. Biz gezimizi Eylül ortasında gerçekleştirdik ve bu unutulmaz fenomene şahitlik edebildik fakat Kuzey Işıkları’nı görmek için gerekenler bölümünde görebileceğiniz gibi arktik ışıkları gözlemleyebilmek için biraz şans ile bir çok etkenin bir araya gelmesi gerekli.


Sayfanın başına dön


Karanlık

Kuzey Işıkları günün her saati mevcut olsa da ışık gösterisini gözlemleyebilmeniz için güneşin batmasını beklemeniz gerekmekte. Ayrıca yerleşim yerlerinde bulunan ışık kirliliği ışıkları görmenizi zorlaştıracağı için şehirlerden uzaklaşmanızı ve aydınlatmanın minimum düzeyde olduğu yerlere gitmenizi öneririz. Son olarak ay ışığı da gözünüzün karanlığa alışmasını zorlaştırdığı için dolunayda Kuzey Işığı gözlemlemenin daha zor olduğu söylenmekte fakat ışık aktivitesi yüksek olduğu sürece bunun büyük bir sorun yaratacağını düşünmüyoruz.

Açık Hava

Üst bölümde açıkladığımız gibi en önemli etkenlerden biri karanlık. Fakat iş güneşin batmasını beklemekle bitmiyor ne yazıkki çünkü havanın da açık ve bulutsuz olması gerekiyor. İnternet sitesi “www.vedur.is” İzlanda haritası üzerinde saat saat bulutların durumunu göstermekte. Harita üzerindeki koyu yeşil alanlar gökyüzünün sık bir bulut örtüsüyle kaplı olduğunu ve Kuzey Işıkları’nı görmenizin zor olabileceğini gösterirken, açık yeşil tonlar bulutların azaldığına işaret etmekte. Beyaz alanlar ise Kuzey Işıkları’nı gözlemlemeniz için ideal olan açık bulutsuz gök yüzünü göstermekte. Site üç günlük tahminlerini iletse de İzlanda’da havanın aniden değişebileceğini göz önünde bulundurmanızı ve siteyi sıkça kontrol etmenizi öneririz.

Bulutların durumunu takip etmek için sıkça ziyaret ettiğimiz “vedur.is” sayfasında sağ tarafta ayrıca Kuzey Işıkları’nın aktivitesini yani oluşma ihtimalini ve canlılığını gösteren KP değeri yer almaktadır. KP değeri Kuzey Işığı avınız esnasında önemli bir yere sahip olacağı için aşağıda biraz daha detayına gireceğiz.

KP Indeksi

Kuzey Işıkları her zaman fotoğraflarda gördüğünüz capcanlı renklerde oluşmuyor. Bazen belli belirsiz, renksiz, silik, beyaz bir bulutu andırırken bazen rengarenk ışıklarla gökyüzünü danslarıyla aydınlatan bir fenomen olarak karşınıza çıkıyor. Bu nedenle Kuzey Işıkları için de hava tahminleri gibi tahminler yapılmakta ve bu tahminler için KP indeksi kullanılmakta. KP indeksi jeomanyetik aktiviteyi yani Kuzey Işıkları’nın gücünü gösteren 0 ila 9 sayılarından oluşan bir skala. 0 çok düşük, dolayısıyla görmesi pek mümkün olmayan ışıklara işaret ederken, 9 çok kuvvetli aktiviteyi göstermektedir. Kp indeksi ayrıca Kuzey Işıkları’nın çapı olarak da yorumlanabilir. Aktivite arttıkça Kuzey Işıkları’nın gücü artacağı için gözlemlenebileceği alan da genişlemektedir. Örnek olarak KP 1 sadece Norveç, İsveç ve Finlandiya’nın kuzeyinde görülebiliyorken KP 7 gücündeki bir aktivite İngiltere, Danimarka hatta Almanya’dan bile görülebilir. Fakat bu KP 7 gücündeki ışıkların İzlanda ve Danimarka da aynı güçte görüleceği anlamına gelmez. Kutuplara yakın bölgeler Kuzey Işıkları’nı çok daha canlı gözlemleyebilecekken kutuptan uzaklaştıkça ışıklar canlılıklarını kaybetmektedir. Aşağıdaki harita bulunduğunuz bölgede Kuzey Işıkları’nı görmeniz için gereken minimum KP değerini göstermektedir.

Ayrıca şunu belirtmekte fayda vardır ki, düşük KP değerleri ışıkları göremeyeceğiniz veya cansız, silik ışıklar ile karşılaşacağınız, yüksek KP değerleri de kesin olarak rengarenk ve bol hareketli bir gösteriye tanıklık edeceğiniz anlamına gelmiyor. Tabii ki yüksek KP değerleri şansınızı artıracaktır fakat 3, 4 gibi düşük değerlerde de şansınızı denemekten kaçınmayın çünkü ışığın canlılığını ve hareketini etkileyen başka faktörler de bulunmakta. Kendi deneyimlerimizden örnek verecek olursak biz KP değerinin 4 olduğu bir gecede gökyüzünün her tarafının yemyeşil ışıklarla aydınlandığı ve ışıkların tepemizde büyük bir hızla dans ettiği deneyimimizi KP indeksinin 6 hatta 7 değerini gösterdiği gecedeki görüntüye asla değişmeyiz.

Bulutların durumu ve KP indeksi dışında takip ettiğimiz, tahminleri kolaylaştıran diğer değerlere ise “Northern Lights Forecast & Aurora Borealis Alerts” ve “My Aurora Forecast & Alerts” uygulamalarından ulaşabilirsiniz. Her bir değeri nasıl yorumlamanız gerektiğinin detayları ise aşağıda:

Solar Wind Speed

Güneşten gelen parçacıkların hızı ne kadar yüksek olursa manyetik alan ile etkileşimleri o denli kuvvetli olduğu için hız ne kadar çoksa Kuzey Işıkları’nın renklerinin canlılıkları ve hareketleri o kadar fazla olmakta. Normalde 300 km/s hızdaki parçacıklar bu değerin ne kadar üstüne çıkarsa daha güzel bir ışık gösterisi ile karşılaşma ihtimaliniz artacaktır.

Bz Değeri

Bz değeri canlı bir ışık gösterisi ile karşılaşma ihtimalinizi belirleyen en önemli özelliklerden bir tanesidir. Bz değerini enerjinin içeri girdiği bir kapı olarak düşünebilirsiniz, değer ne kadar negatifse (ve ne kadar uzun süre boyunca yüksek negatiflikte kalırsa) aktivite o kadar yüksek olacaktır. Fakat şunu hatırlatmakta fayda var ki, hiç bir değer gibi bu değer de tek başına Kuzey Işığı aktivitesini belirlememektedir. Örnek olarak Bz değeri negatif gösterirken manyetik alanın gücü düşük olursa canlı Kuzey Işıkları’nın oluşma ihtimali azalacaktır.

Yoğunluk

Yoğunluk parametresi güneşten gelen rüzgarların ne kadar fazla parçacık taşıdığını göstermektedir. Yoğunluk artıkça daha fazla parçacık atmosferde bulunan atomlarla çarpışacağı için Kuzey Işıkları’nın canlılığı daha fazla olacaktır. 10 değerinin üzerindeki değerler güzel bir ışık gösterisi ile karşılaşma ihtimalinizi artıracaktır.

Not: En güzel Kuzey Işıkları deneyimlerimizden birini yaşadığımız KP değeri 4 olduğu gece yoğunluk değeri ve negatif Bz değeri bir hayli yüksekti. 

Bt Değeri

Bt değeri manyetik alanın gücünü göstermektedir. Değer ne kadar yüksekse Kuzey Işıkları’nın oluşma ihtimali o kadar yüksektir.

Kalacağınız Gün Sayısı

İzlanda’da geçireceğiniz gece sayısını artırmak Kuzey Işıkları’nı görme ihtimalinizi de artıracaktır. Kesin olmamakla beraber Kuzey Işıkları genellikle 2 – 3 gece aktif olup 4 – 5 gece aktivitesini düşürüyormuş. Bu nedenle İzlanda’ya 7 gecenizi ayırmanız öneriliyor fakat bu işin aslında şans işi olduğunu da unutmamak gerekiyor. 7 gece İzlanda’da bulunup Kuzey Işıkları’nı göremeyenler olduğu kadar bir kaç gece İzlanda’da bulunup rengarenk ışık şovuna tanıklık etmiş olanlar da var.

Önemli olan Kuzey Işıkları’nı görmenin biraz şansa ve çabaya bağlı olsa da imkansız olmadığını bilmek. Unutmayın eğer ışıkları göremeseniz bile Kuzey Kutbu’na komşu bir ada ülkesinde karanlık bir arazide elinizde sıcak çikolatanızla gökyüzünü izlediğiniz güzel bir anınız olacak!

Bizim kullandığımız aplikasyonları kullanmak isterseniz listesini aşağıda paylaşıyoruz:

  • Northern Lights Forecast & Aurora Borealis Alerts
  • My Aurora Forecast & Alerts
  • Aurora Forecast
  • Aurora Forecast 3D

Sayfanın başına dön


Kuzey Işıkları’nı telefon kameralarıyla çekmek pek mümkün değil ne yazıkki. Aktivite kuvvetli olduğunda telefon kameranız ile aşağıdaki şekilde fotoğraflar çekmeniz mümkün olsa da gözünüzle gördüğünüz görüntüyü yakalamanız kesinlikle mümkün olmayacaktır. Ayrıca telefon kameraları düşük aktivitedeki ışıkları hiç yakalayamayacaktır. Fotoğraf makineleri ise gözünüzle bile zor seçebileceğiniz ışıkları yakalayabilir ve görünür hale getirebilir.

Bir diğer çok önemli konu ise tripod. Tripod olmadan Kuzey Işıkları’nı fotoğraflamak neredeyse imkansız. Uzun pozlama yapacağınız için yanınızda tripod bulundurmanız çok önemli. Ayrıca karanlıkta çekim yapacağınız için otomatik fokuslamayı kapatmayı unutmayın. Kamera karanlıkta odaklanacak bir şey bulamayacağı için başka türlü fotoğraf çekmeniz mümkün olmayacaktır. Son olarak diyaframı düşürebildiğiniz kadar düşürün ve ISO değerini 1000-1600 değerleri arasında tutun.


Sayfanın başına dön


Tatilinizin çok güzel geçmesi dileğiyle!
Bir dahaki gezinizde görüşmek üzere..